W Oracle Database Standard Edition 2 płaci się za zajęte gniazdo procesora, a nie za rdzenie, ale jedna baza wykorzysta w danej chwili najwyżej 16 wątków. Dlatego serwer pod SE2 dobiera się odwrotnie niż pod Enterprise Edition: liczba rdzeni ponad potrzeby bazy nic nie daje, za to szybkość pojedynczego rdzenia, pamięć RAM i dyski decydują o tym, jak baza działa. Do tego dochodzi pułapka licencyjna: procesor złożony z kilku chipów Oracle może policzyć jak kilka gniazd.
Informacje ogólne według stanu na 16 października 2026 r. Ceny to ceny katalogowe z globalnego cennika Oracle w dolarach, nie oferta Polsoftu. Wiążące są umowa licencyjna i aktualne dokumenty Oracle, więc przed zakupem sprawdź je w Oracle albo u partnera licencyjnego.
Trzy zasady SE2, od których zależy wybór sprzętu
Wszystkie trzy stoją w jednym akapicie Oracle License Definitions and Rules Booklet (obowiązuje od 15 września 2026 r.):
- SE2 wolno licencjonować tylko na serwerach o maksymalnej pojemności dwóch gniazd. Liczy się pojemność płyty, nie liczba włożonych procesorów.
- Każda baza SE2 może w danej chwili używać najwyżej 16 wątków procesora.
- Przy licencjach Named User Plus trzeba mieć co najmniej 10 NUP na serwer.
W SE2 jeden procesor liczy się jak jedno zajęte gniazdo, niezależnie od liczby rdzeni. Według cennika z 15 września 2026 r. licencja Processor SE2 kosztuje 17 500 USD i 3 850 USD wsparcia w pierwszym roku, a licencja NUP 350 USD i 77 USD wsparcia. Serwer z jednym procesorem to więc jedna licencja Processor albo minimum 10 NUP (3 500 USD), a z dwoma procesorami dwie licencje Processor. Kiedy opłaca się która metryka, liczy artykuł Named User Plus czy Processor.
Jak działa limit 16 wątków
Limit pilnuje sama baza. Test dbi services na wersji 12.1.0.2 pokazał, że przy 32 sesjach obciążających procesor na serwerze z 32 procesorami logicznymi na CPU pracowało naraz tylko 16 sesji, a reszta czekała w zdarzeniu „resmgr: cpu quantum”, czyli w kolejce Resource Managera. Rodzaj połączenia nie miał znaczenia, a sesje SYS też wliczały się do limitu. Baza nie ma przy tym przydzielonych konkretnych rdzeni: ogranicza liczbę sesji pracujących jednocześnie, a to, na którym rdzeniu każda z nich ruszy, wybiera system operacyjny.
Limit dotyczy każdej bazy osobno. Na jednym serwerze może działać kilka baz SE2 i każda z nich ma swoje 16 wątków, więc większy procesor ma sens, gdy baz jest kilka.
Jedno zapytanie pracuje na jednym rdzeniu
Według Oracle Database Licensing Information User Manual dla 19c SE2 nie ma równoległego wykonywania zapytań i DML, równoległego zbierania statystyk, równoległego budowania indeksów ani równoległego backupu i odtwarzania. Długie zapytanie raportowe, przebudowa indeksu czy kopia RMAN idą więc jednym strumieniem, a czas ich wykonania zależy od szybkości jednego rdzenia, a nie od liczby rdzeni.
Wniosek dla zakupu: pod SE2 wybiera się procesor o wysokim taktowaniu (zwłaszcza w trybie turbo) i z dużą pamięcią podręczną, a nie model z największą liczbą rdzeni. Procesory serwerowe o wielu rdzeniach mają zwykle niższe taktowanie, więc przy SE2 płaci się za rdzenie, których baza nie użyje, i traci na szybkości tych, których używa. To wniosek z zasad licencji i działania bazy, nie zalecenie Oracle; przed zakupem warto porównać taktowanie konkretnych modeli w danych producenta.
8 rdzeni z Hyper-Threading czy 16 rdzeni?
Procesor z 8 rdzeniami i Hyper-Threading (HT) daje dokładnie 16 wątków, czyli tyle, ile wolno użyć jednej bazie SE2. Te 16 wątków dzieli jednak 8 fizycznych rdzeni, więc przy pełnym obciążeniu każda sesja dostaje mniej mocy niż na osobnym rdzeniu. Na procesorze z 16 rdzeniami i Hyper-Threading system ma 32 wątki, a baza dalej użyje 16 z nich naraz. Skoro to system operacyjny przydziela je do rdzeni, może je rozłożyć na 16 fizycznych rdzeni, a pozostałe wątki zostają dla systemu, kopii zapasowych i innych programów. Ile to daje przy konkretnym obciążeniu, najlepiej zmierzyć na obecnym serwerze.
| Procesor | Licencje i wątki | Kiedy ma sens |
|---|---|---|
| 1 × 8 rdzeni z HT | 1 licencja; 16 wątków na 8 rdzeniach | mniejsza baza, najniższy koszt |
| 1 × 16 rdzeni | 1 licencja; 16 wątków może pracować na 16 rdzeniach | jedna obciążona baza, zapas na system i backup |
| 1 × 32 rdzenie i więcej | co najmniej 1 licencja (patrz niżej); 16 wątków | kilka baz; dla jednej bazy większość rdzeni stoi |
| 2 × 16 rdzeni | 2 licencje; 16 wątków | kilka baz albo więcej pamięci |
Drugi procesor podwaja licencję, a nie wydajność bazy
Drugi procesor w serwerze dwugniazdowym to druga licencja Processor (razem 35 000 USD i 7 700 USD wsparcia w pierwszym roku), a jedna baza nadal użyje najwyżej 16 wątków. Przy licencjach NUP drugi procesor licencji nie podnosi, bo minimum to 10 NUP na serwer, ale wydajności jednej bazy też nie zwiększy.
Drugi procesor uzasadniają tylko dwa powody: kilka baz SE2 na jednym serwerze albo pamięć RAM większa, niż mieści się przy jednym procesorze. Dla jednej bazy zwykle lepiej wychodzi jeden szybki procesor. Serwer może mieć dwa gniazda, a jedno puste: licencję liczy się od zajętych gniazd, a pojemność dwóch gniazd mieści się w limicie SE2. Jak wygląda ten rachunek dla Enterprise Edition, gdzie płaci się za rdzenie, opisuje artykuł Serwer do Oracle Database.
Pułapka: procesor z kilku chipów to kilka gniazd
W definicji Processor Oracle zapisał, że w produktach Standard Edition procesor liczy się jak zajęte gniazdo, „jednak w przypadku modułów wielochipowych każdy chip w module liczy się jako jedno zajęte gniazdo”.
Wiele współczesnych procesorów serwerowych składa się z kilku chipów (chipletów) zamkniętych w jednej obudowie, dotyczy to zwłaszcza AMD EPYC. Jak Oracle to stosuje, widać w dokumentacji Oracle Database Appliance: na ODA z modułami wielochipowymi, gdzie „każdy chip liczy się jako zajęte gniazdo”, SE2 może przekroczyć limit dwóch gniazd, a licencję liczy się jedną na każde 8 włączonych rdzeni. Według dbi services zasada weszła z wersją 19.22 (2024 r.) po to, żeby SE2 dało się uruchomić na ODA X10, a ta ma procesory AMD EPYC 9334. To wyjątek opisany tylko dla ODA. Na zwykłym serwerze takiej furtki dokumenty Oracle nie dają, a listy procesorów uznanych za moduły wielochipowe Oracle nie publikuje.
Praktycznie oznacza to, że przed zakupem serwera z procesorem chipletowym pod SE2 trzeba uzyskać od Oracle albo partnera licencyjnego pisemne potwierdzenie, ile gniazd ten procesor oznacza. Bez tego najbezpieczniejszy jest procesor z jednego chipa. Takie są na przykład jednoprocesorowe Intel Xeon E-2400 i Xeon 6300 (gniazdo LGA1700, do 8 rdzeni z Hyper-Threading, czyli do 16 wątków), które pasują do limitu SE2 co do wątku.
Pamięć i dyski zamiast kolejnych rdzeni
SE2 nie ma opcji Database In-Memory, Database Smart Flash Cache, partycjonowania, kompresji tabel ani pamięci podręcznej wyników zapytań. Ograniczenia SE2 w License Definitions and Rules Booklet nie obejmują natomiast pamięci RAM. Najprostszy sposób na szybszą bazę SE2 to więc tyle pamięci, żeby większość używanych danych mieściła się w buforze bazy, oraz szybkie dyski NVMe pod pliki danych i logi. Szybkie dyski skracają też backup, bo RMAN w SE2 nie zrównolegla kopii.
Wirtualizacja i chmura
Na VMware licencjonuje się gniazda wszystkich hostów, na których baza może działać, a każdy host musi mieć pojemność najwyżej dwóch gniazd. Limit 16 wątków na bazę obowiązuje również w maszynie wirtualnej. W AWS, Azure i Google Cloud SE2 wolno uruchomić tylko na instancji do 8 vCPU, więc baza w chmurze nigdy nie dojdzie do 16 wątków. Szczegóły opisuje artykuł Oracle na VMware, Proxmoksie i w chmurze.
Lista kontrolna przed zakupem serwera pod SE2
- Policz, ile baz SE2 będzie na serwerze: jedna baza potrzebuje najwyżej 16 wątków.
- Wybierz jeden procesor, chyba że kilka baz albo ilość pamięci wymaga drugiego.
- Porównuj taktowanie turbo i pamięć podręczną, nie liczbę rdzeni; 8 rdzeni z Hyper-Threading albo 16 rdzeni zwykle wystarcza.
- Przy procesorze z kilku chipów (np. AMD EPYC) uzyskaj pisemne potwierdzenie liczby gniazd od Oracle albo partnera.
- Sprawdź pojemność płyty: najwyżej dwa gniazda.
- Zaplanuj RAM pod bufor bazy i dyski NVMe pod dane, logi i backup.
- Policz licencje drugiego serwera (standby, zapasowy, testowy) od razu; zasady opisuje artykuł Serwer do Oracle Database.
Serwery jedno- i dwuprocesorowe znajdziesz w naszych sklepach: serwery HPE i serwery Fsas Technologies PRIMERGY. Koszt licencji SE2 dla wybranej liczby procesorów pokaże kalkulator, a zasady samej edycji opisuje artykuł o Standard Edition 2. Jeśli chcesz sprawdzić konkretną konfigurację pod kątem licencji, umów konsultację licencji Oracle albo wyślij zapytanie.
Źródła
Wszystkie dokumenty odczytano 16 października 2026 r.
- Oracle License Definitions and Rules Booklet, data wejścia w życie 15 września 2026 r. (definicje Processor i Socket, ograniczenia SE2): lic_definitions_and_rules_v091526.pdf
- Oracle Technology Global Price List, 15 września 2026 r., ceny w dolarach: technology-price-list-070617.pdf
- Oracle Database 19c, Database Licensing Information User Manual (funkcje dostępne w SE2): Licensing Information
- Oracle Database Appliance 19.24, Licensing Overview (SE2 na ODA z modułami wielochipowymi): oracle-database-appliance-licensing-overview
- Oracle Database Appliance 19.23, Overview (procesory ODA X10): overview-oracle-database-appliance
- Licensing Oracle Software in the Cloud Computing Environment (SE2 do 8 vCPU): cloud-licensing-070579.pdf
- dbi services, Jérôme Dubar, 1 kwietnia 2024 r. (SE2 na ODA X10 od wersji 19.22): ODA X10 lineup now supports Standard Edition 2
- dbi services, Franck Pachot, test limitu 16 wątków w SE2 12.1.0.2: Standard Edition 2 testing the 16 thread limitation
Tekst opisuje zasady zapisane w dokumentach Oracle. Nie jest poradą prawną ani gwarancją zgodności z umową licencyjną, a Oracle zastrzega zmiany swoich dokumentów bez uprzedzenia.